MOL 2000+

Jest to oprogramowanie opracowane specjalnie pod kątem potrzeb bibliotek szkolnych. Charakteryzuje się bogatą funkcjonalnością połączoną z łatwą i przejrzystą obsługą. Zawiera wszystkie funkcje niezbędne do obsługi biblioteki, łączenie z możliwością opublikowania katalogu w Internecie. Te cechy sprawiają, że MOL 2000+ jest oprogramowaniem zdecydowanie najczęściej wybieranym przez biblioteki szkolne.

OGÓLNY OPIS

Program pozwala bibliotekarzowi na szybszą, łatwiejszą i wydajniejszą pracę. Pomaga:

• prowadzić księgi inwentarzowe,
• tworzyć opisy do katalogów,
• rejestrować czytelników,
• udostępniać książki,
• prowadzić statystykę czytelnictwa,
• kontrolować terminy zwrotu książek i drukować ponaglenia.

Każdy nowy nabytek wystarczy opisać tylko raz, a jego karta znajdzie się natychmiast we wszystkich komputerowych katalogach.

Dzięki programowi sporządzenie opisów bibliograficznych nawet dla kilkudziesięciu tysięcy książek nie wymaga już wielkich nakładów pracy. Mechanizmy, które pozwalają na znaczne przyspieszenie budowy katalogu, to: możliwość wbudowania ponad 200 000 opisów bibliograficznych z bazy Biblioteki Narodowej, listy haseł przedmiotowych, listy haseł formalnych (autorskich),

Program uzupełnia szkolną witrynę WWW o pełny dostęp do katalogu biblioteki, gdzie czytelnik ma możliwość zajrzenia na swoje konto wypożyczeń. W ten sposób katalog jest dostępny nie tylko z każdego komputera podłączonego do szkolnej sieci, ale również z zewnątrz szkoły.

Pracując z programem, zarówno wypożyczanie książek, jak i przeprowadzanie skontrum można znacznie uprościć przez wykorzystanie, na wzór najnowocześniejszych bibliotek, naklejek z kodami kreskowymi. Oznacza się nimi książki oraz karty biblioteczne. Potrzebne informacje o wypożyczeniu i zwrocie książek przekazuje się do programu, używając po prostu czytnika kodów.

Funkcje programu:

Program może być stosowany w bibliotece obsługującej: pojedynczą szkołę, zespół szkół.

Za pomocą programu można:

• rejestrować wypożyczenia,
• opracowywać nabytki,
• przeprowadzać skontrum,
• wyszukiwać informacje o książkach i innych materiałach bibliotecznych,
• zbierać dane statystyczne, wykonywać sprawozdania,
• śledzić zaległości.

Bazę danych programu stanowią:

• dane katalogowe księgozbioru,
• słownik haseł wzorcowych,
• kartoteka zagadnieniowa (dane bibliograficzne),
• katalog i karty akcesji czasopism,
• księgi inwentarzowe,
• rejestry ubytków,
• rejestr czytelników,
• ewidencja wypożyczeń,
• rejestr danych statystycznych.

Program umożliwia prowadzenie wielu odrębnych ksiąg inwentarzowych (dla różnych rodzajów zbiorów i różnych szkół) wraz z odpowiednimi rejestrami ubytków.

Budowę własnej bazy danych można przyspieszyć korzystając z możliwości importu (i eksportu) danych z różnych źródeł.

Opracowywanie zbiorów

Opracowywanie zbiorów odbywa się zgodnie z normą PN-82/N-01152.

Nowe opisy bibliograficzne można wprowadzać poprzez: - opisywanie od początku z klawiatury, - modyfikację opisu już istniejącego, - import opisu z innej bazy danych i uzupełnienie go o informacje specyficzne dla danej biblioteki.

Program umożliwia sporządzenie opisu bibliograficznego pozycji współwydanych. Opisy bibliograficzne automatycznie uzupełniane są o obowiązujące znaki umowne. Istnieje możliwość zbiorowego opracowania lub modyfikowania opisów wielu egzemplarzy tej samej pozycji. Raz wprowadzony opis bibliograficzny jest automatycznie powielany w odpowiednich katalogach zawartych w pamięci programu. Opracowanie nowej pozycji wiąże się z automatycznym utworzeniem odpowiedniego zapisu we właściwej księdze inwentarzowej.

Przy katalogowaniu książek zakupionych przed 1 stycznia 1995 r. program rejestruje ich ceny w starych złotych.

Przeszukiwanie księgozbioru

Program umożliwia wyszukiwanie pozycji na podstawie:

• dowolnego fragmentu opisu bibliograficznego (możliwość określenia do trzech różnych informacji wyszukiwawczych),
• hasła głównego (katalog alfabetyczny),
• tytułu (katalog tytułowy),
• słów kluczowych (katalog przedmiotowy),
• symbolu UKD (katalog systematyczny UKD).
• Poszukiwania bibliograficzne obejmują katalogi księgozbioru oraz kartotekę zagadnieniową.

Udostępnianie księgozbioru

Program prowadzi rejestr czytelników z podziałem na uczniów i nauczycieli. Rejestrowane jest każde wypożyczenie, zwrot i prolongata. Automatycznie tworzone są karty analityczne czytelników i karty książek. Program umożliwia określenie regulaminowych okresów wypożyczeń oddzielnie dla uczniów i nauczycieli oraz lektur i czasopism.

Inne możliwości programu

Program działa zgodnie z obowiązującymi normami i zasadami organizacyjnymi pracy bibliotecznej oraz pomaga w ścisłym przestrzeganiu przepisów. Dane osobowe czytelników są kodowane zgodnie z wymaganiami ustawy o ochronie danych osobowych.

Efektywność programu jest największa, gdy zainstalowany jest on w sieci na większej liczbie komputerów, z których część jest udostępniona czytelnikom i służy do wyszukiwania informacji o księgozbiorze bibliotecznym. Zawiera mechanizmy służące do wygodnego przeprowadzenia inwentaryzacji zbiorów biblioteki (skontrum): - automatycznie tworzy raport ze skontrum, - umożliwia prowadzenie inwentaryzacji współbieżnie z kilku końcówek sieci komputerowej (co znacznie ją przyspiesza). Posiada mechanizm szybkiego wyszukiwania żądanej pozycji na liście. Zachowuje ciągłość numeracji ubytków przy przejściu z rejestracji papierowej na rejestrację elektroniczną. Umożliwia obsługę czasopism tworząc dla nich oddzielny katalog, karty akcesji oraz odrębne karty wypożyczeń dla każdego czytelnika. Automatycznie oblicza wartość księgozbioru dla podanego zakresu numerów inwentarzowych uwzględniając problemy związane z denominacją złotego (zgodnie z zaleceniami MEN i MKiSz). Automatycznie zbiera i przetwarza informacje statystyczne oraz tworzy raporty statystyczne. Wykonuje automatycznie promocję czytelników na koniec roku szkolnego (zmienia numery klas na numer o jeden większy). Posiada mechanizmy usprawniające przeprowadzanie archiwizacji bazy danych na dyskietkach oraz na dysku twardym.

Wykorzystanie technologii kodów kreskowych

Program jest przystosowany do pracy z wykorzystaniem kodów kreskowych. Kody kreskowe mogą być stosowane przy identyfikacji zbiorów (w szczególności przy przeprowadzaniu skontrum) oraz realizacji wypożyczeń i zwrotów. Każdą pozycję zbiorów należy zaopatrzyć w nalepkę kodową oraz uzupełnić jej dane o numer kodowy. Czytelników należy zaopatrzyć w kodowane karty biblioteczne i uzupełnić ich dane osobowe o numer kodowy karty. Stosowanie kodów nie wyklucza możliwości identyfikacji czytelników lub zbiorów w sposób tradycyjny. Technika kodów kreskowych może być wdrażana stopniowo.

Wymagane dodatkowe oprzyrządowanie

• czytniki kodów kreskowych (pracujące w trybie tzw. emulacji klawiatury, pozwalające na odczyt kodów typu EAN 13 i Interleaved 2/5),
• nalepki kodowe na książki i inne zbiory oraz karty biblioteczne dla czytelników (dostarczane przez producenta programu)

MOL WWW

MOL WWW jest dodatkowym modułem programowym umożliwiającym dostęp do katalogu biblioteki za pośrednictwem dowolnej przeglądarki internetowej witryn WWW. Dostęp może być realizowany zarówno lokalnie - w szkolnej sieci komputerowej, jak i zdalnie - poprzez Internet (o ile szkoła posiada stałe łącze internetowe).

Za pomocą programu czytelnik może wyszukiwać informacje w katalogach i kartotece zagadnieniowej, przeglądać własne konto wypożyczeń (po podaniu hasła), przeglądać aktualne zestawienia bibliograficzne tworzone przez bibliotekarza (np. nowości, zestawienia lektur).

Serwis MOL może być dostępny w szkolnej sieci na dowolnej liczbie komputerów, w szczególności w szkolnej pracowni internetowej, na każdym komputerze dołączonym do Internetu, dzięki czemu jest możliwy dostęp do katalogu biblioteki o każdej porze np. z komputera domowego

Serwis może być wykorzystywany w codziennej pracy biblioteki, na lekcjach bibliotecznych - jako przykład elektronicznego katalogu, na lekcjach informatyki - jako przykład bazy danych dostępnej w Internecie.

Dane bibliograficzne mogą być pobierane z różnych źródeł Program jest przystosowany do wymiany danych zapisanych w formacie MARC-BN. Importuje również z dowolnych źródeł dane zapisane w formacie USMARC.

Przejmuje dane opisy bibliograficzne z Przewodnika Bibliograficznego Biblioteki Narodowej, słownik haseł wzorcowych ze Słownika Języka Haseł Przedmiotowych Biblioteki Narodowej lub ze Słownika haseł wzorcowych dla bibliotek szkolnych Elżbiety Janickiej, kartotekę zagadnieniową z Bibliografii Zawartości Czasopism Biblioteki Narodowej. Umożliwia wszechstronną wymianę danych pomiędzy bibliotekami stosującymi oprogramowanie firmy MOL.

WYDRUKI

Program umożliwia drukowanie:

• kart katalogowych,
• opisów bibliograficznych z kartoteki zagadnieniowej,
• ksiąg inwentarzowych (można podawać dowolny zakres numeracji pozycji przeznaczonych do wydruku),
• tematycznych zestawień opisów bibliograficznych (można je tworzyć niezależnie na każdej końcówce w sieci komputerowej),
• list zaległości: - dla wszystkich uczniów, wszystkich nauczycieli, - dla określonego oddziału, poziomu, specjalności lub szkoły, - dla jednego ucznia lub nauczyciela,
• protokołu nabytków (także w określonym zakresie numerów inwentarzowych),
• zawartości rejestrów ubytków w podanym zakresie numerów (w postaci protokołu bądź załącznika do protokołu ubytków),
• raportu ze skontrum w formacie dostosowanym do obowiązującego wzorca,
• zawartości rejestru nauczycieli (w całości), ]
• zawartości rejestru uczniów dla danej klasy.

Statystyka biblioteczna

Na podstawie zbieranych danych program tworzy raporty statystyczne: syntetyczne i analityczne (dzienne i okresowe).

Raport syntetyczny zawiera: - zsumowane dane statystyczne dla każdego miesiąca roku szkolnego oraz dla całego roku: liczbę czytelników odwiedzających wypożyczalnię i czytelnię, liczbę wypożyczeń, średnią dzienną wypożyczeń, - aktualne dane dotyczące biblioteki: liczbę czytelników, liczbę woluminów w bibliotece (całkowitą, wypożyczonych, ubytków), liczbę opisów w kartotece zagadnieniowej.

Raporty analityczne dla określonego okresu sprawozdawczego zawierają: - liczby wypożyczeń dla każdej klasy i oddzielnie dla nauczycieli, - średnie wypożyczeń na ucznia w klasie, - pozycję każdej klasy wynikającą z wyliczonych średnich.

Program udostępnia statystyki: - dla jednej klasy, - dla poziomu klas, - dla jednej szkoły (w przypadku zespołu szkół), - dla całej placówki, - struktura zbiorów,

Statystyki prezentowane są w trzech postaciach graficznych: - wykresów kołowych - dla struktury zbiorów i struktury wypożyczeń, - wykresów słupkowych - dla średnich wypożyczeń na jednego ucznia w klasie, poziomie klas lub w określonym czasie (w zależności od wybranej statystyki), - list najlepszych czytelników.

Raporty statystyczne są tworzone w ramach bieżącego roku szkolnego.

PARAMETRY UŻYTKOWE

Program nie zawiera żadnych istotnych ograniczeń ilościowych. W szczególności jeden opis bibliograficzny może być wyposażony w dowolną liczbę haseł formalnych, haseł przedmiotowych i opisów pozycji współwydawanych. Nie ogranicza się również liczby egzemplarzy tych samych pozycji książkowych. Program pracuje tak samo sprawnie z niewielkimi, kilkutysięcznymi zbiorami książek, jak i z dużo większymi księgozbiorami. Program nie ogranicza liczby czytelników ani pozycji wypożyczonych przez jednego czytelnika.

WYMAGANIA SPRZĘTOWE

• Pierwsza stacja robocza bibliotekarza (komputer główny - zawiera bazę danych).

Minimalne (dla instalacji z jednym stanowiskiem pracy bibliotekarza): Sprzęt: Intel Pentium 266MHz, 64MB RAM, HD 2GB, CD-ROM. System: Windows począwszy od Windows98SE.

Zalecane (minimalne dla instalacji z kilkoma stanowiskami pracy bibliotekarzy) Sprzęt: Intel Celeron 400MHz, 128MB RAM, HD 4GB, CD-ROM. System: Windows począwszy od Windows NT Workstation PL 4.0 SP5.

• Dodatkowe stacje robocze bibliotekarzy.

Minimalne: Sprzęt: Intel Pentium 133MHz, 32MB RAM, dysk lokalny. System: Windows począwszy od Windows 95. Zalecane: Sprzęt: Intel Celeron 400MHz, 64MB RAM, HD 1GB. System: Windows począwszy od Windows 98SE.

Uwaga: w każdym przypadku w systemie Windows muszą być zastosowane polskie ustawienia lokalne.

• Komputery przeznaczone dla czytelników.

Komputer wyposażony w przeglądarkę Internetową: Internet Explorer wersja min. 4.0 lub Netscape wersja min. 4.0 i połączony z Internetem lub siecią lokalną szkoły (protokołem TCP/IP). Sprzęt, system operacyjny - dowolny.

 

Opracowali: Andrzej Gawroński i Grzegorz Kaczmarski na podstwie internetowego serwisu firmy MOL oprogramowanie dla bibliotek