Strona główna    O nas    Reklama    Patronat medialny    Dla autorów    Mapa strony    Kontakt    RSS   

Rok 2005

2005-06-01 Biblioteka Narodowa w Warszawie zaprasza do odwiedzenia wystawy prezentującej jedną z najcenniejszych kolekcji w Polsce - Biblioteki Ordynacji Zamojskiej.

Dla grup bibliotekarzy i studentów bibliotekoznawstwa Biblioteka Narodowa oferuje oprowadzanie przez komisarza wystawy.

Skarby Biblioteki Zamojskich

BIBLIOTEKA ORDYNACJI ZAMOJSKIEJ OD JANA DO JANA

W 400-lecie śmierci Jana Zamoyskiego kanclerza i hetmana wielkiego koronnego Wystawa w Pałacu Rzeczypospolitej pl. Krasińskich 3/5, Warszawa 17 maja - 17 lipca 2005 r.

Biblioteka Ordynacji Zamojskiej (BOZ) od 1811 r. do niemal całkowitego zniszczenia w 1944 r. znajdowała się przy Pałacu Błękitnym w Warszawie przy ul. Senatorskiej, wcześniej, od XVI w., w Zamościu. Była to jedna z najcenniejszych kolekcji w Polsce przed II wojną światową. Zbiory artystyczne zgromadzone przez Zamoyskich w pałacu uległy niemal całkowitej zagładzie 25 września 1939 r. Utracono wówczas bezpowrotnie kolekcje: medali i monet, militariów, rzeźby, szkła i ceramiki, oraz liczącą 400 obrazów i miniatur kolekcję malarstwa. Zniszczeniu uległy również pieczołowicie gromadzone pamiątki rodzinne oraz historyczne. Pozostały po nich jedynie pojedyncze obiekty.

Największym skarbem był jednak księgozbiór. Z ok. 120 000 druków ocalało ponad 1800 (czyli 1,5 %), na szczęście najcenniejszych inkunabułów i druków XVI wieku, w tym wiele unikatów, oraz duża część rękopisów. Znajdują się wśród nich najważniejsze dokumenty polskich dziejów i kultury: najstarszy i najważniejszy przekaz kroniki Galla Anonima z XIV w., jedyny autograf wiersza Jana Kochanowskiego (jeden z trzech w ogóle istniejących), statuty litewskie z XVI w., listy Erazma z Rotterdamu do Piotra Tomickiego, przepięknie iluminowane kodeksy średniowieczne, np. Sakramentarz tyniecki z XI w. i Starożytności żydowskie Józefa Flawiusza w XV w., oraz renesansowe tak wspaniałe dzieła jak Złota legenda Jakuba de Voragine zdobiona we Włoszech w XV w. czy bezcenna Sforziada oraz Kodeks acybiskupów gnieźnieńskich. Biblioteka posiadała też znakomitą kolekcję atlasów renesansowych, z których trzy prezentowane są na wystawie.To BOZ posiada największą część renesansowych księgozbiorów króla Zygmunta Augusta i Szymona Szymonowica. Są też świadectwa zaangażowania patriotycznego Rodziny: pamiątki po Tadeuszu Kościuszce i pióropusz z czako księcia Józefa Poniatowskiego.

Jan Zamoyski (1912-2002), który objął Ordynację po śmierci ojca 5 maja 1939 r., z sentymentem wspominał pierwszą rozmowę z Dyrektorem BOZ: "Gdy miałem 21 czy 22 lata dyrektor Biblioteki Ordynackiej, zaprosił mnie któregoś dnia do swego gabinetu i powiada: Muszę Panu powiedzieć - ponieważ Pan jest najstarszy i przejmie Pan kiedyś Ordynację - że na to Pan Bóg stworzył was i dał wam w ręce Ordynację, żebyście myśleli i pracowali dla Biblioteki Ordynackiej. Cała reszta jest nieważna. Biblioteka jest ważna!". Mimo ogromnych strat, jakie ponosiła od XVII w., BOZ była jednym z najlepszych księgozbiorów polskich i nie ustępowała wartością europejskim kolekcjom arystokratycznym.

Właściciele nie tylko byli świadomi wartości posiadanego zbioru i ponosili w związku z jego utrzymaniem i powiększeniem poważne koszty, ale traktowali go jako dobro narodowe, mające służyć społeczeństwu, przede wszystkim poznaniu własnej historii. Służyło temu otwarcie biblioteki dla uczonych, a także powoływanie na dyrektorów wybitnych historyków. Ostatni ordynat Jan Zamoyski (1912-2002) przekazał po II wojnie światowej ocalały fragment BOZ w depozyt Bibliotece Narodowej. Dzięki hojności rodziny Zamoyskich został uzupełniony w 2004 roku przez spuściznę i archiwum Jana Zamoyskiego.

Wystawa Biblioteka Ordynacji Zamojskiej : od Jana do Jana została zorganizowana przez Bibliotekę Narodową i miasto Zamość dla uczczenia 400-lecia śmierci Jana Zamoyskiego, kanclerza i hetmana wielkiego koronnego. Jest również hołdem dla Jana Zamoyskiego - senatora III Rzeczypospolitej Polskiej i ostatniego ordynata zamojskiego.

Jest to pierwsza monograficzna prezentacja dziejów i zbiorów liczącej ponad 400 lat kolekcji rękopisów, książek drukowanych, map, atlasów i zgromadzonej przez 16 pokoleń linii ordynackiej Zamoyskich - jednej z najbogatszych i najbardziej wpływowych rodzin polskich, według Normana Daviesa najbardziej wpływowych rodów kontynentu. Większość nigdy nie była pokazywana.

Zapraszam na wystawę
dr Tomasz Makowski
komisarz wystawy


 

Komentarze użytkowników (0)
Musisz być zalogowany aby dodać komentarz.
O nas   |   Kontakt   |   Reklama   |   Patronat Medialny